اثر محافظتی لیکوپن بر میتوفاژی ناشی از ایفوسفامید از طریق مسیر PINK,PARKIN,LC3
محققان با تزریق داروی سرطان «ایفوسفامید» به موشها، مشاهده کردند که این دارو با فعال کردن یک فرایند خودتخریبی در سلولهای بیضه (به نام میتوفاژی)، روند تولید اسپرم را مختل میکند. اما جالب اینجا بود که وقتی به موشها همراه با دارو، لیکوپن (عصاره گوجه فرنگی) داده شد، این آسیب به طرز چشمگیری کاهش یافت. به عبارت ساده، لیکوپن توانست زنگ هشدار تخریب سلولی را خاموش کند و از بافت بیضه محافظت نمایند.
چالش کجاست؟
داروی ایفوسفامید اگرچه در درمان سرطان مؤثر است، اما با ایجاد استرس اکسیداتیو شدید، سلولهای بیضه را دچار خودتخریبی میکند و کیفیت اسپرم را کاهش میدهد.
لیکوپن چطور نجات دهنده است؟
لیکوپن با کاهش فعالیت سه پروتئین اصلی این مسیر (Pink1، Parkin و LC3)، عملاً از خودتخریبی سلولهای بیضه جلوگیری میکند.
نوع مطالعه
مطالعه ها با روش تجربی و طبق اصول و قوانین جهانی کار با حیوانات آزمایشگاهی روی ۲۴ سر موش صحرایی نر بالغ حدود ۲۵۰ گرم،به مدت ۶۰ روز به طول انجامید.
اهمیت علمی-اجتماعی این مقاله
با توجه به افزایش چشمگیر میزان بقای بیماران سرطانی در دهه های اخیر، مسئله کیفیت زندگی بازماندگان، به ویژه حفظ توانایی باروری، به یکی از دغدغه های اصلی نظام های سلامت تبدیل شده است. ایفوسفامید به عنوان یک داروی خط اول در درمان انواع بدخیمی ها، علی رغم اثربخشی قابل توجه، با عارضه ناباروری دائمی یا موقت در مردان همراه است که پیامدهای روانی-اجتماعی عمیقی برای فرد و خانواده وی به دنبال دارد. یافته های این مطالعه برای اولین بار نشان میدهد که مکانیسم اصلی این آسیب، از طریق تحریک بیش ازحد میتوفاژی (پاکسازی خودکار میتوکندریهای آسیب دیده) در سلول های زایا رخ میدهد که منجر به اختلال در اسپرماتوژنز میگردد. از منظر بالینی، شناسایی لیکوپن به عنوان یک ترکیب طبیعی، ایمن و در دسترس که قادر به تعدیل این مسیر و کاهش عوارض گنادوتوکسیک ایفوسفامید است، میتواند افق جدیدی را در طراحی پروتکلهای محافظت از باروری در بیماران تحت شیمی درمانی بگشاید. با این حال، ترجمه این یافته های حیوانی به کارآزمایی های بالینی انسانی، گام ضروری بعدی برای تأیید کارایی این استراتژی محافظتی خواهد بود.
حال شما بگویید آیا لیکوپن به تنهایی اثر بخش است؟
محققان
Moona Roshanfekr Rad and Sara Abedi
ویراستار
Fatemeh Zare
